دیـوان حافـظ

حافظ شیرازی سخنورِ انسانی‌سُرای و گزیده‌گوی ایران و جهان است، در سده‌ی هشتم می‌زیست. بر خلاف این همه آوازه‌مندی و شهرت که وی از راه غزل‌های آبدار و زیبایش به دست آورده، از چند و چون زندگی شخصی و فراز و فرودهای عمرش آگاهی روشنی در دست نیست و آن چه در تذکره‌ها و تاریخ‌های ادبی و تفسیر اشعارش آمده، عموماً بر بنیاد گمان است و بیش‌تر، نشان از برداشت‌های شائبه‌آلود مثبت یا منفی روایت‌کنندگان دارد. در این گفتار در پی بیان این روایت‌ها و شرح زندگی حافظ نیستیم، چه آن‌که در درازنای ۷۰۰ سال گذشته، در متن‌های مختلف تاریخی و ادبی و عرفانی، گفتنی‌های فراوان در این باره نوشته و از زوایای مختلف بررسی کرده‌اند، هر چند که این کند و کاوها بر نشانه‌های مطمئن تاریخی استوار نبوده و چندان نمی‌تواند درباره‌ی حافظ و زندگی وی حرف آخر به شمار آید